ریاضی هفتم صفحه 94 - فعالیت 1
۱ـ در شکل زیر، مربعهایی با مساحت $۴، ۸$ و $۹$ نمایش داده شدهاند. طول ضلعهای مربعها نیز مشخص شده است. با کمک شکل عبارت را کامل کنید.
$$\sqrt{۴} \quad < \quad \sqrt{۸} \quad < \quad \sqrt{۹}$$
به نظر شما عدد $\sqrt{۸}$ به کدامیک از این دو عدد نزدیکتر است؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 94 - فعالیت 1
این فعالیت مفهوم **ریشه دوم (جذر)** و **تخمین مقدار آن** را به صورت هندسی (با استفاده از مساحت مربع) به شما آموزش میدهد.
### ۱. تکمیل عبارت مقایسهای
**ریشه دوم (جذر)** یک عدد، عددی است که اگر در خودش ضرب شود، همان عدد اصلی به دست میآید. طول ضلع یک مربع، ریشه دوم مساحت آن است.
* **ضلع مربع با مساحت ۴:** $\sqrt{۴} = ۲$
* **ضلع مربع با مساحت ۹:** $\sqrt{۹} = ۳$
حالا مقادیر معلوم را در عبارت قرار میدهیم:
$$\mathbf{۲} \quad < \quad \sqrt{۸} \quad < \quad \mathbf{۳}$$
### ۲. تخمین $\sqrt{۸}$
برای اینکه بفهمیم $\sqrt{۸}$ به $۲$ نزدیکتر است یا به $۳$، باید فاصله عدد $۸$ را تا دو مربع کامل نزدیکش (۴ و ۹) بررسی کنیم:
* **فاصله ۸ تا مربع کامل قبلی (۴):** $۸ - ۴ = ۴$
* **فاصله ۸ تا مربع کامل بعدی (۹):** $۹ - ۸ = ۱$
چون عدد $۸$ فقط **۱ واحد** تا $۹$ فاصله دارد و **۴ واحد** تا $۴$، نتیجه میگیریم که $\sqrt{۸}$ به $\sqrt{۹}$ نزدیکتر است.
**نتیجه:** عدد $\sqrt{۸}$ به $\mathbf{۳}$ نزدیکتر است.
ریاضی هفتم صفحه 94 - فعالیت 2
۲ـ به کمک روش بالا و با توجه به سطر اول جدول زیر، جذر تقریبی عددهای داده شده را به دست آورید و جدول را کامل کنید.
| مربع کامل قبلی | عدد | مربع کامل بعدی | جذر تقریبی |
| :---: | :---: | :---: | :---: |
| ۴ | ۵ | ۹ | $\sqrt{۵}$ بین ۲ و ۳ است |
| | ۱۷ | | |
| | ۶۱ | | |
| | ۳۰ | | $\sqrt{۳۰}$ بین ۵ و ۶ است |
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 94 - فعالیت 2
این فعالیت روش **تخمین جذر** را با پیدا کردن دو **مربع کامل** که عدد مورد نظر بین آنها قرار دارد، آموزش میدهد.
### ۱. جذر تقریبی عدد ۱۷
* **مربعهای کامل نزدیک:** $۴^۲ = ۱۶$ و $۵^۲ = ۲۵$
* **مربع کامل قبلی:** $۱۶$
* **مربع کامل بعدی:** $۲۵$
* **مکان $\sqrt{۱۷}$:** چون $۱۶ < ۱۷ < ۲۵$، پس $\sqrt{۱۶} < \sqrt{۱۷} < \sqrt{۲۵}$
* **جذر تقریبی:** $\sqrt{۱۷}$ بین $\mathbf{۴}$ و $\mathbf{۵}$ است.
* **نزدیکتر به کدام؟** ۱۷ به ۱۶ نزدیکتر است ($۱۷-۱۶=۱$) تا ۲۵ ($۲۵-۱۷=۸$). بنابراین $\sqrt{۱۷}$ به ۴ نزدیکتر است.
### ۲. جذر تقریبی عدد ۶۱
* **مربعهای کامل نزدیک:** $۷^۲ = ۴۹$ و $۸^۲ = ۶۴$
* **مربع کامل قبلی:** $۴۹$
* **مربع کامل بعدی:** $۶۴$
* **مکان $\sqrt{۶۱}$:** چون $۴۹ < ۶۱ < ۶۴$، پس $\sqrt{۴۹} < \sqrt{۶۱} < \sqrt{۶۴}$
* **جذر تقریبی:** $\sqrt{۶۱}$ بین $\mathbf{۷}$ و $\mathbf{۸}$ است.
* **نزدیکتر به کدام؟** ۶۱ به ۶۴ نزدیکتر است ($۶۴-۶۱=۳$) تا ۴۹ ($۶۱-۴۹=۱۲$). بنابراین $\sqrt{۶۱}$ به ۸ نزدیکتر است.
### ۳. جذر تقریبی عدد ۳۰
* **مربعهای کامل نزدیک:** $۵^۲ = ۲۵$ و $۶^۲ = ۳۶$
* **مربع کامل قبلی:** $۲۵$
* **مربع کامل بعدی:** $۳۶$
* **مکان $\sqrt{۳۰}$:** چون $۲۵ < ۳۰ < ۳۶$، پس $\sqrt{۲۵} < \sqrt{۳۰} < \sqrt{۳۶}$
* **جذر تقریبی:** $\sqrt{۳۰}$ بین $\mathbf{۵}$ و $\mathbf{۶}$ است.
### جدول کامل شده
| مربع کامل قبلی | عدد | مربع کامل بعدی | جذر تقریبی |
| :---: | :---: | :---: | :---: |
| ۴ | ۵ | ۹ | $\sqrt{۵}$ بین ۲ و ۳ است |
| **۱۶** | ۱۷ | **۲۵** | $\sqrt{۱۷}$ بین **۴** و **۵** است |
| **۴۹** | ۶۱ | **۶۴** | $\sqrt{۶۱}$ بین **۷** و **۸** است |
| **۲۵** | ۳۰ | **۳۶** | $\sqrt{۳۰}$ بین ۵ و ۶ است |